Soms staat er in de Grote Vriendelijke Honderd een boek dat je vooral graag zou willen herlezen. Michael Endes Momo en de tijdspaarders, op plaats 87 in de lijst, over een meisje dat de tijd terugbrengt in een grijze golf van efficiënte tijdspaarders, herinner ik me vooral als een mooi verhaal.

• Lees ook Jesse Keff over Het oneindige verhaal
• Op Athenaeum.nl willen we met boekentips, recensies en fragmenten de hele Grote Vriendelijke Honderd recht doen. Alle items staan hier.

Momo (Momo, oder: Die seltsame Geschichte von den Zeit-Dieben und von dem Kind, das den Menschen die gestohlene Zeit zurückbrachte (1973), vertaling Robert Jan van Asch) is net in een nieuwe, opgefriste editie verschenen, met een omslag dat beter naast dat van Het oneindige verhaal past. Ook staan er illustraties van de auteur in die nooit eerder gepubliceerd zijn. Vorig jaar sprak Lieke Marsman er nog over in Zomergasten, en eerder dit jaar schreef Tom Grosfeld erover in Trouw. Het is zo’n klassieker die blijft resoneren.

En terecht: het meisje Momo woont in een ruïne, en mensen uit het hele land zoeken haar daar op, want ze kan zo goed luisteren. Daar is ook tijd voor. Tot de tijdspaarders komen, figuren in grijze pakken die sigaren roken en efficiëntie preken, en huisdieren, poëzie en gewoon een praatje maken taboe verklaren. Alleen Momo weet zich aan hun invloed te onttrekken, en zij weet het tij te keren. Het begint als een sprookje, met een ‘Lang, lang geleden, toen de mensen nog heel andere talen spraken’, maar na een paar hoofdstukken verschijnen de grijze heren.

‘Er is een groot en toch heel alledaags geheim. Alle mensen hebben ermee te maken, iedereen kent het, maar slechts weinigen denken er ooit over na.
De meeste mensen accepteren het gewoon en verbazen zich er helemaal niet over. Dit geheim is tijd.
Je hebt kalenders en klokken om hem te meten, maar dat wil weinig zeggen, want iedereen weet dat één enkel uur wel een eeuwigheid kan lijken, maar soms kan het ook als een ogenblik voorbijvliegen — het hangt er maar vanaf wat je in dat uur beleeft.
Want tijd is leven. En het leven woont in je hart.

En juist dat wist niemand beter dan de grijze heren.’

Nog steeds sprookjesachtig, maar er komt een kentering. Die grijze heren gaan om met tijd als ‘bloedzuigers met bloed’. Heel akelig, maar ik heb toch heel goede herinneringen aan het boek. De nieuwe editie nodigt uit tot een nieuwe lezing, en dat gaat ervan komen!

Annick van Kessel was de kinderboekenverkoper bij Boekhandel Van Rossum. Voor haar afscheid — ze werkt nu voor De Schoolschrijver — schreef ze nog over een aantal van haar favorieten in de Grote Vriendelijke Honderd.