Toen ik Lieke Marsmans Op een andere planeet kunnen ze me redden binnenkreeg, heb ik het achter elkaar uitgelezen. Aan het slot bleek ik totaal vergeten wat er nou zo belangrijk was vlak voor ik het boek ter hand had genomen. In plaats daarvan was ik, zeker gezien het onderwerp, onverwacht geïnjecteerd met een nieuwe dosis levenslust en had ik zin de werken van dichters, schrijvers en filosofen die waren genoemd onmiddellijk ter hand te nemen. Bovenal was ik geraakt door het lot van een van ’s Neerlands grootste talenten in de literatuur.
Lieke Marsman (1990) moest de ongelijke strijd met beenmergkanker aangaan. Op een andere planeet kunnen ze me redden wisselen dagboekfragmenten, essays over literatuur en bespiegelingen over zorg, leven en dood elkaar af. Ondanks dat zij zich weet omgeven door geliefden, vrienden en goedwillend meeleven is het een boek over eenzaamheid. Oog in oog met de eigen sterfelijkheid laat Marsman zien hoe ze er in haar gedachtenleven het beste van maakt en gunt zichzelf (en ons lezers) een verkenning van opvattingen die zij voor de confrontatie met een naderend einde nooit echt serieus aandacht heeft willen geven, zoals het geloof, de kwantummechanica en buitenaards leven.
Marsman imponeert (en raakt mij) door de levenshouding die zij onvrijwillig heeft moeten aannemen en de toon die zij aanslaat tussen haar grote intellectuele belangstelling, maatschappelijke betrokkenheid en persoonlijk leed. Blijven denken en verwonderen, spelen en stellingnemen. Je niet steviger voordoen dan je bent, maar ook niet zieliger. Relativerend maar ook verlangend naar devotie. Over haar contact met de dood schrijft ze:
‘De dood is vriendelijker dan ik had gedacht: op dagen dat het leven me opjaagt en eist dat ik het beste werk ooit lever omdat in leven zijn je enige en laatste kans is op succes, op voldoening, op het maken van dingen die na je leven zullen voortbestaan, praat ik graag met de dood. En die zegt eigenlijk altijd: bestel gewoon een Thaise curry en ga een serie kijken.’
Peter Hoomans is boekverkoper bij Boekhandel Scheltema.