In dit Austenjaar (250 jaar na haar geboorte) herlezen we haar werk. Jane Austens Persuasion lezen is pijn in je buik van de oh zo trage opbouw. En wanneer er dan eindelijk iets gebeurt, zoals het uitlenen van een paraplu, het toppunt van romantiek, is de ontlading groots. Dit moet wel ware liefde zijn.
Austen is romantiek, ja, maar ze is zo veel meer. Voor mij is ze de koningin van de komedie. Haar dialogen zijn scherp, zeer gevat en zorgen in theaters en bioscoopzalen voor hardop lachend publiek. Austen had een kijk op de mensen, maar misschien wel meer alsof ze dwars door ze heen zag. Haar werk is een commentaar op de maatschappij van haar tijd. En, dat is met alle magische literatuur zo, haar werk schijnt tijdlozer te zijn hoe verder we van haar af staan. Ze kan flink uithalen en is soms een beetje gemeen. Maar Austen begrijpt dat ieder zo zijn mindere kanten heeft, zelfs het hoofdpersonage voor wie we niets dan goeds willen.
‘She prized the frank, the open-hearted, the eager character beyond all others. Warmth and enthusiasm did captivate her still. She felt that she could so much more depend upon the sincerity of those who sometimes looked or said a careless or hasty thing, than of those whose presence of mind never varied, whose tongue never slipped.’
En als Austen ons dan iets over liefde kan leren dan is het dat je moet gaan voor wat je voelt en wil, ook als dat je kwetsbaar maakt. Wees compleet overtuigd van je gevoelens en spring in het diepe. Je landt altijd, zelfs als die landing soms pas jaren later is.
Dat laatste is wat Persuasion ons laat zien. Het gebeurt niet vaak dat je hopeloos verliefd wordt op iemand. Als het dan gebeurt kan het nog jarenlang blijven plakken. Captain Frederick Wentworth is blijven plakken bij Anne Elliot, acht jaar lang zelfs. Anne weet zichzelf al die tijd te overtuigen dat alle gevoelens al weg zijn, dat Wentworth echt niet zo’n enorme indruk op haar heeft achtergelaten. Dat moet ook wel, want Lady Russell, een goede vriendin van de familie en een soort moeder voor Anne sinds haar eigen moeder is overleden, vond de match niet goed genoeg. Maar wanneer Anne en Wentworth elkaar weer treffen begint de langzaamste opbouw ooit.
Met buikpijn las ik hoofdstuk na hoofdstuk over Anne die overtuigd is dat Wentworth een hekel aan haar heeft. Hij kijkt haar nooit aan, ze praten nauwelijks met elkaar ondanks hun geschiedenis en, om het nog erger te maken, lijkt hij interesse te hebben in Louisa Musgrove. Miss Musgrove is het tegenovergestelde van Anne in alle opzichten. Waar Anne slim, oplettend en terughoudend is, is Louisa luid, flirterig en openlijk uit op een huwelijk, een grootse zonde als het gaat om geaccepteerd gedrag van dames in de negentiende eeuw.
Natuurlijk weten we allemaal dat het aan het eind wel goed komt, maar toch wil ik soms de pagina’s in kunnen stappen om Anne of Wentworth door elkaar te schudden. Jullie vinden elkaar leuk, dus stop met het kwellen van elkaar (en mij). Kijk de ander aan en zeg het gewoon! Hoe moeilijk kan het zijn? Ontzettend, ik weet het. Verliefd zijn maakt ons allemaal ongelofelijk onnozel en ook Austen weet dat: ‘She hoped to be wise and reasonable in time; but alas! alas! she must confess to herself that she was not wise yet.’ En dus lees ik met buikpijn verder hoe we langzaam van negeren tot korte gesprekken en het uitlenen van een paraplu gaan.
Anne Elliot en ik kunnen niet verder uit elkaar liggen. Austens omschrijving van haar laatste hoofdpersonage in een van haar brieven, ‘a heroine who is almost too good for me,’ is ook hoe ik Anne zie. Soms denk ik, iets te lang en serieus, na over de vraag met welke auteurs, dood of levend, ik een gesprek zou willen voeren. Als ik 250 jaar na haar sterfdatum wat tegen Austen zou mogen zeggen, is het waarschijnlijk dat ik hoop dat zij zich in haar tijd af en toe ook flink ‘misdraagt’. Dat ze ongefilterd zegt wat ze denkt, dat ze flirt en dat ze de mensen die ze leuk vindt ook achterna zit. Ergens denk ik dat Jane Austen, gezien haar scherpe humor, niet zo braaf en afwachtend was als haar personage Anne Elliot.
Isis Fawzy is webredacteur en heeft een sterke mening over Jane Austen & romantiek.
![[Athenaeum | Scheltema] - Libris logo](/media/kg5f3zh4/libris_logo_rgb.svg){kind=logo}
