Maken kleren de mens of maakt de mens de kleren? En wat als die kleren kunnen spreken? Het zijn vragen die Ted van Lieshout in zijn geestige, slimme en ontroerende, voor De Boon én de Woutertje Pieterseprijs genomineerde dichtbundel Ommouw me opwerpt.

• Bekijk de hele shortlist voor De Boon
• Bekijk de hele shortlist voor de Woutertje Pieterseprijs

Van Lieshouts gedichten zijn nu eens kort en snedig, ingeplakt op de labeltjes van paginagroot afgebeelde foto's van kledingsstukken: ‘Wij ontlenen ons zijn / aan de pijn van het / in de trein vergeten zijn’, of, het titelgedicht: ‘Omarm me / met je mouwen. / Ommouw me, / mij, o, arme.’ Of: ‘Kleed me in / haal me aan / kleed me uit’. Of, en ik zie hier Kleine Beer en Kleine Tijger langskomen: ‘Leg je kraag maar / op mijn schouder. / Ik draag je wel.’ Het zijn gedichten die voor iedereen met taalgevoel, jong en oud, de moeite waard zijn, ze rekken heel eenvoudige taal op tot grote rijkdom. En de kledingstukken, grotendeels uit eigen garderobe (en van zijn broer en vader) krijgen betekenis.

Maar ook zijn er gedichten voor iets oudere lezers, waarin een ‘een verlaten broek’ waarover de ik zich schaamt ‘voor de stijve die ik er een keer / of acht in had’. Er komen een paar onschuldige piemels langs. En in een lekker opstandig museumgedicht (denk aan Wat is kunst?) gaat het over ‘wel twintig mooie grieten met nergens iets van kleding aan en veertig blote tieten’. Is deze bundel dan 15+?

Ik twijfel, maar mijn dertienjarige gaat het nog lezen, dus ik ga het vast wel horen. De gedichten waarbij het meest op spel stond, waren die in de laatste afdeling, waarin het over een overleden broer gaat. Dat is de broer uit Van Lieshouts klassieker over rouw en uit de kast komen, Gebr., dat ook autobiografisch was. Die gedichten zijn werkelijk ontroerend.

Ik wou het eerst niet weten, maar
nu hij dood is wel: hier heeft het vel
van mijn broer tegenaan gezeten.

Van Lieshout speelt met de gedachte dat kleren mensen vorm geven en vice versa, dat ze geschiedenis dragen, dat ze eenzaam kunnen zijn maar ook kunnen verwarmen. Zijn gedichten gaan over vriendschap en liefde en verlies, maar ze laten ook zien dat woorden, zinnen, gedichten kunnen passen als een jas. Je kunt erin, je kunt ze oprekken en omdoen, laten liggen en vasthouden. Zo gaat Ommouw me over heel veel meer dan een krappe lievelingstrui of een gymbroek waarin je alles wint, maar ook over hoe je dat verwoordt, grappig, raak of verdrietig. Wat een rijk boek.

Daan Stoffelsen is webshopmanager van athenaeumscheltema.nl. Hij is vader van twee.