Jaap Cohen staat op de shortlist van de Libris Geschiedenisprijs met zijn biografie De bolle Gogh. 27 oktober wordt de winnaar bekendgemaakt. Op ons verzoek koos hij 3 vragen en een bonusvraag om te beantwoorden. Lees over John Kennedy Toole, Robert Caro, Mary Fullbrook en Theo van Gogh!

• Bekijk de hele shortlist van de Libris Geschiedenisprijs
• Lees een fragment uit De bolle Gogh

Welk boek heeft je hardop doen lachen?

Tijdens mijn onderzoek voor de biografie van Theo van Gogh las ik John Kennedy Tooles A Confederacy of Dunces (1980), een Amerikaanse klassieker die zich afspeelt in het New Orleans van de jaren zestig. De hoofdpersoon, Ignatius J. Reilly, is een wanstaltig dikke, non-conformistische en pompeus pratende puber in het lichaam van een volwassene, die overal waar hij komt mensen de maat neemt en problemen veroorzaakt. Een soort Theo van Gogh avant la lettre.

Welk boek dring je op aan je vrienden?

De eerste vier delen van de biografie van Lyndon B. Johnson, getiteld The Years of Lyndon Johnson. Biograaf Robert Caro is mijn grote voorbeeld. Hij werkt al sinds 1976 aan de biografie en is nu bezig aan het vijfde en laatste deel, over Johnsons presidentschap. Caro moet opschieten, want hij is inmiddels 85. Ik hoop écht dat hij het haalt, want het is een fantastische biografie over een fascinerende machtspoliticus. Helaas is het mij nog niet gelukt om een van mijn vrienden aan het lezen van de biografie te krijgen; blijkbaar bezit ik weinig overredingskracht (dat de biografie inmiddels meer dan 3000 pagina’s beslaat kan er ook iets mee te maken hebben).

Welk boek heeft je een geweten geschopt?

Dat dit boek me een geweten heeft geschopt gaat misschien wat ver, maar A Small Town Near Auschwitz van Mary Fulbrook deed me eens te meer nadenken over goed en fout. De historica beschrijft minutieus de lotgevallen van het Zuid-Poolse stadje Bedzin, op veertig kilometer van Auschwitz, in de jaren 1939-1943. Ze doet dat vanuit het perspectief van de man van haar peettante, die er in de oorlog bestuursambtenaar was. Langzaam beseft Fulbrook wat voor gruwelijkheden hij na de oorlog allemaal heeft verzwegen – en hoe hij met zijn gezagsgetrouwe gedrag de Holocaust had gefaciliteerd.

Wanneer besloot je dit boek te gaan schrijven?

Op een avond in Kaapverdië, februari 2014, filosofeerden mijn geliefde en ik bij een glaasje rum over onze toekomstplannen. ‘Is er eigenlijk al een biografie van Theo van Gogh,’ vroeg ze ineens. Nee, die bleek er nog niet te zijn.