• Lees op onze site fragmenten uit  
  • De danser en de monnik
  • Bomen waarin stenen bloeien. De verzonnen wereld van Giuseppe Penone
  • Het Spaanse van Spanje
  • Japan
  • Venetië
  • 533
  • ’s Nachts komen de vossen
• Lees Niña Weijers over onder andere Rituelen (en Bob en Ted)
• Lees Maite Karssenberg over Venetië
• Lees Daniel van Geem over Venetië
• Lees Pieter Wybenga over Berlijn 1989-2009

• Lees het interview bij het Literatuurmuseum
• Lees het interview bij Trouw
• Lees het In Memoriam van Rob Schouten bij Trouw
• Lees het In Memoriam van Onno Blom bij de Volkskrant
• Lees het In Memoriam van Margot Dijkgraaf bij NRC
• Lees berichten in de Frankfurter Algemeine Zeitung, Süddeutsche Zeitung, El Pais, Le Monde en The Guardian
• Lees verspreid werk van Nooteboom bij de DBNL

Afgelopen jaar bleek al, uit interviews die Thomas Heerma van Voss bij Nooteboom afnam voor het Literatuurmuseum en De prullenmand heeft veel plezier aan mij, dat de schrijver ziek was. Niet heel lang geleden zetten we Nooteboom nog in ons lijstje Nobelprijskandidaten, ‘voor zijn reizend schrijven en zijn schrijvend reizen’. Een gekscherende motivatie bij een van de weinige daadwerkelijk internationale Nederlandse schrijvers, die het meest vertaald werd en zelfs grotere waardering kreeg in de Duitse pers dan de Nederlandse. Toch koesteren we het werk van ‘een van de beste mijmeraars op aarde’ (volgens Maite Karssenberg) en de schrijver van ‘een van de mooiste openingszinnen uit de Nederlandse letteren’ (volgens Bob Kappen).

Niet alleen verkochten we zijn boeken graag, hij was tot enkele jaren geleden ook een goede klant. Herm Pol, lang winkelchef op het Spui:

‘Maar de wegen splitsten zich als touw, de jaren stapelden zich op,’ schrijft Cees Nooteboom in De omweg naar Santiago. Ik dacht daar woensdagavond aan toen ik van zijn overlijden hoorde.

Mooie zinnen uit boeken dien je te onthouden, te noteren.

Nooteboom was de schrijver die maar bleef reizen en prachtboeken bleef schrijven en op wie de jaren lang geen vat leken te krijgen. Bij ons, bij de boekhandel was hij een graag en vaak geziene klant. ‘Hebben jullie de Fischervertaling van mijn.. en de Spaanse editie van mijn.. wel besteld?’

Schrijver, kunstkenner, reiziger, erudiet… maar ook koopman. Hij ventte zijn waar prima uit, maar bleef dan ook vaak nog een halfuurtje zitten om uiterst genoeglijk de toestand in de wereld te bespreken om vervolgens, meestal, te vertrekken naar cafe De Zwart, naar ‘het hondehok’ (voor intimi).

Nederland hoeft zijn boeken niet te missen, die zijn er. Geen tijd om te lezen? Toch doen.

In de boekhandel gaan wij die bijzonder aardige man missen en gaan onze gedachten uit naar zijn partner Simone.

Over Cees Nooteboom

Cees (Cornelis Johannes Jacobus Maria) Nooteboom (1933) debuteerde als schrijver met de roman Philip en De Anderen (1954, Anne Frankprijs) en zou een groot oeuvre van romans, poëzie en reisverslagen opbouwen. Bekende boeken zijn Rituelen (1980, F. Bordewijkprijs), De omweg naar Santiago (1992), zijn Boekenweekgeschenk Het volgende verhaal (1991, Aristeionprijs), en ’s Nachts komen de vossen (2009, Gouden Uil).

Internationaal gelauwerd schrijver

Nooteboom, geboren in Den Haag, stond in zijn jeugd bekend als een lastpak. Hij werd meerdere malen van school gestuurd. Nadat zijn vader in 1945 overleed aan de verwondingen die hij had opgelopen tijdens het vergissingsbombardement op het Haagse Bezuidenhout, verhuisde het gezin naar Tilburg. Zijn stiefvader stuurde hem naar een katholieke kostschool, later kwam hij terecht op een kloosterschool in Eindhoven. Zijn liefde voor het lezen en zijn studiezin dankt hij naar eigen zeggen aan zijn verblijf op de kloosterscholen.

In de vroege jaren vijftig maakte Nooteboom al liftend zijn eerste grote reizen naar de Provence en Scandinavië. Zijn ervaringen verwerkte hij in zijn eerste roman Philip en de anderen. In 1954 verhuisde hij naar Amsterdam en schreef hij journalistieke reportages voor Het Parool en verhalen en reportages voor Elseviers Weekblad. In de jaren zestig had Nooteboom een vaste column in de Volkskrant. ‘Voor schrijven is een zekere connaissance du monde nodig,’ volgens de schrijver.

Zijn reizen maakte hij voornamelijk alleen, en soms in het gezelschap van de fotograaf Eddy Posthuma de Boer (1931-2021) of zijn vrouw, de fotografe Simone Sassen. Nooteboom publiceerde zijn reisverhalen onder meer in het bekende tijdschrift Avenue en in verzamelbundels, daarnaast publiceerde hij poëzie, waarvoor hij onder andere de Jan Campertprijs ontving.

Literaire prijzen

In 1980 verscheen de roman Rituelen, die in 1989 ook is verfilmd met in de hoofdrollen Derek de Lint en Thom Hoffman. Rituelen bestaat uit drie in elkaar hakende verhalen die zich afspelen in de tweede helft van de twintigste eeuw en bevat een van de bekendste zinnen uit de Nederlandse literatuur: ‘Herinnering is als een hond die gaat liggen waar hij wil.’ In 1984 verscheen Een lied van schijn en wezen en in 1991 schreef Nooteboom het Boekenweekgeschenk Het volgende verhaal, dat door verschillende Nederlandse recensenten werd neergesabeld, maar werd geprezen door de toonaangevende Duitse criticus Marcel Reich Ranicki. Het boek werd een bestseller in Duitsland en in de jaren daarop verscheen steeds meer van Nootebooms boeken in vertaling. Sindsdien geldt hij als een vooraanstaand Europees schrijver.

Hij kreeg hoge Franse, Oostenrijkse en Duitse onderscheidingen. Nooteboom ontving de Constantijn Huygensprijs (1992), de P.C. Hooftprijs (2004) en de Prijs der Nederlandse Letteren (2009).

Uit ons archief

Foto's van Ewoud de Kat uit begin jaren tachtig, van Nooteboom met onder anderen Harry Mulisch, A.F.Th. van der Heijden, Ian McEwan en Geert van Oorschot: