Íbamos a cenar en un restaurante. We were going out to dinner. We gingen eten in het restaurant. De eerste zin — zelfs in de vertaling van Marta Arguilé Bernal of Sam Garrett — zal niet de verklaring zijn voor 42 vertalingen in 55 landen, 2,5 miljoen wereldwijd verkochte exemplaren en 100 Nederlandse drukken. Maar het succes is er, en in september komt er een gratis editie van Herman Kochs morele thriller Het diner in Nederland Leest, een geweldig experiment. Door Daan Stoffelsen.

Ja, zo zie ik zo'n campagne graag, als een experiment. Bewerkingen voor het podium en film, (her)vertalingen, vereenvoudigde edities, luisteredities (de VPRO gaat de roman integraal voorlezen!), een totaal ander omslag: ze geven de ruimte een kunstwerk opnieuw te bekijken, van een andere kant (onderkant, binnenkant). Dat kan met Homeros, Aischylos, Sofokles, Euripides, Shakespeare (het verhaal van Orestes en zijn zielsverwant Hamlet), dat kan met De geheime tuin, maar het kan ook met Het diner.

Bereik je daarmee nieuwe lezers? Er zijn naar verluidt 650.000 Nederlandse exemplaren van de NS Publieksprijswinnaar 2009 verkocht, dat is enorm maar er is wel ruimte, en bij navraag onder jongere collega’s is er ondanks de dwang van middelbare-schoollijstlezen wel een Diner-hiaat. Zou een gratis boek ze alsnog over de streep trekken?

Bij experimenten moet je niet met te veel elementen variëren, maar zijn er niet andere klassiekers waarmee één uitkomst gegarandeerd is, een groter lezerspubliek van een niet-zo-bestseller? Andreas Burniers Het jongensuur is canonnieuwkomer, die moet ik nog lezen. Of Etty Hillesums Het verstoorde leven? In navolging van het verschijnen van Hafid Bouazza’s Verzameld proza (september): Paravion? Nederland Leest Veel Meer!