Een horror-Sinterklaas! Niet eerder was de mythische goedheiligman zo naargeestig als bij Pieter Koolwijk in Wie stout is..., in het oorspronkelijkste Sinterklaasboek van de afgelopen tien jaar. Zijn komst is je ergste angst. Plus: Ari en Loek, en nieuwe Sinterklaasverhalenbundelingen.
Wie Floortje Zwigtmans geweldige Het geheime boek van Sinterklaas gelezen heeft, weet dat onze Sint volgens sommigen afstamt van de Germaanse god Wodin, die op een paard door de lucht vloog in het gezelschap van twee zwarte kraaien. En dat Sint-Nicolaas in de Alpen een akelig gehoornd hulpje heeft, Krampus, die kinderen in de zak stopt. Pieter Koolwijk heeft er zijn eigen draai aan gegeven: zodra de tv-Sinterklaas in Nederland is, beginnen er stoute kinderen te verdwijnen. Mo ontsnapt net de dans, maar een etterig klasgenootje en een dappere vriendin zijn wel gekidnapt. Heeft de nieuwe buurman, de nurkse schoorsteenveger Pjotr, er iets mee te maken? En al die kraaien? Kan Mo de kinderen redden?
Wie stout is... is geestig, weer heel sfeervol geïllustreerd door Linde Faas, en warm, in ieder geval door Mo’s moeder, een enorme Sinterklaasfan. Het is vooral het razendspannend, niet in het minst omdat Mo niet geloofd wordt door de volwassenen — dat zagen we eerder in Koolwijks oeuvre — en er ook niets suikerzoet is. Deze Sint is actief en aggressief. Er wordt gevochten op de daken, er wordt gedreigd met de dood in Spanje. Het is eng.
‘Ik krijg geen lucht. Heel mijn lijf trilt. In paniek kruip ik achteruit, helemaal naar de hoek van mijn bed. Ik plas bijna in mijn broek.
Dan stapt er iemand mijn kamer in.
Een man.
Het is de verwarde man.’
Je grootste angst, in de vorm van Sinterklaas met een ooglapje en een gevechtshelm, die je over zijn schouder gooit en het dak opklimt. Niet voor gelovigen.
© Illustratie van Linde Faas uit: Wie stout is… door Pieter Koolwijk, Lemniscaat 2025.
De oogst van 2025 is bijzonder omdat voor de jongste lezers en kijkers twee buitenlandse auteurs speciaal voor de Nederlandse markt met een Sinterklaasboek kwamen. Ingela P. Arrhenius, de Zweedse illustrator en maker van boekjes voor baby’s en dreumesen, maakte Sinterklaas, waar ben je?, een lievig kartonboekje met vilten flapjes en een spiegeltje. De Britse Neville Astley kwam met Peppa en de brief van Sinterklaas (3+), waarin Peppa de wortels voor het paard vergeten is.
Maar inhoudelijk en stilistisch het interessantst van de Sinterklaasboeken-voor-gelovigen dit jaar is Yvonne de Vries’ Het is maar één keer Sinterklaas. Het is het nieuwe deel in de reeks verhalen rondom Ari en Loek (4+, denk Jip & Janneke, denk Lotte & Roos, maar dan nog een tikje diverser en moderner, inclusief kleur en samengesteld gezin). De verhalen zijn onderhoudend en vermakelijk en eigentijds: de vertrouwde Sinterklaasspanning loopt in dit boek parallel aan de Sinterklaasjournaaldrama’s, en de overvloed van de Sintperiode blijkt wel als de helft van de kinderschoenen kwijt is: Ari en Loek mochten overal hun schoen zetten. En er mag veel, want het is maar één keer Sinterklaas.
De grote lol van dit boek is — naast de illustraties van Harmen van Straaten — het taalgebruik van De Vries, waarmee ze niet op de knieën gaat. Samenstellingen als ‘woorddoelpuntje’, ‘gesinterklaasd’ (versuft door de Sinterklaasspanning) en ‘sinterdip’ (ronduit depressief door de spanning) mogen het algemeen taalgebruik wel insluipen. Net als ‘samencadeau’ en ‘haastwolkje’. Maar de poëtische vondsten passen niet altijd bij zulke jonge kinderen; een ‘eenzaam bruin plasje’ op het schommelzitje of een bal die is ‘geknepen door de winter’ is iets te veel van het goede.
Ten slotte brengt 2025 ook twee bundelingen van oudere verhalen. Maria van Donkelaar en Martine van Rooijen kwamen met Sinterklaas is er weer! (5+), waarin naast eigen verhalen ook veel klassiekers staan van Paul Biegel (‘De kleren van Sinterklaas’), Mies Bouhuys en Annie M.G. Schmidt. Die oude verhalen stáán nog, en zijn leeftijdslozer dan de nieuwe in de bundeling. Nicole van Dooren maakte de lieve illustraties.
Helemaal niet nieuw is Het grote Sinterklaasboek, dat een deel van de prentenboeken combineert die tussen 2014 en 2024 werden weggegeven bij bepaalde producten in bepaalde supermarkten. Bekende Nederlanders als Winston Gerschtanowitz en Thomas Acda tekenden voor de teksten. De verhalen zijn vaak goed gevonden, al doen ze vaak wat modern (en daardoor al meteen verouderd) aan; een tijdmachine en een escape room voelen niet zo sinterklazig aan. De voornaamste attractie blijven voor mij de illustraties. Ik schreef al eerder dat Noëlle Smit misschien wel onze beste Sinterklaastekenaar is, en Wie van de twee? van het duo Alice Dutoit (een Vlaamse popartieste) en Gustav Dejert is prachtig retro en geestig.
Er is kortom voor de Sinterklaasboekengever en -lezer weer keuze te over. Met Pieter Koolwijks boek is er nu ook Sinterklaas-fictie voor ongelovigen (naast Zwigtmans boek), en de talige verhalen van Yvonne de Vries zijn een voorleesaanwinst. En natuurlijk kun je gewoon weer teruggrijpen naar Charlotte Dematons’ boek, dat alweer in de Bestseller60 staat. Het Sinterklaasjournaal begint 10 november, 15 november komt de Sint aan op Texel. Haal je cadeaus bij de boekhandel — het beste tegengif voor een winterdip.
Daan Stoffelsen is webshopmanager van athenaeumscheltema.nl, en vader van twee.
![[Athenaeum | Scheltema] - Libris logo](/media/kg5f3zh4/libris_logo_rgb.svg){kind=logo}
