Op reis! In de nieuwe VPRO Gids staan achttien titels waarmee lezers de wereld over kunnen reizen. Nou is het begrip ‘wereld’ wel heel breed voor de selectie aan titels die ze delen. Van de 18 spelen 17 zich af in Europa of Noord-Amerika (de VS of Canada, geen Mexico). Door een geërgerde Isis Fawzy.
- Het VPRO Gids-artikel is online beschikbaar voor digitale abonnees van de Gids (lidmaatschap volstaat niet)
- De nieuwe Latijns-Amerikaanse literatuur wordt ook ontsloten in Je zult geen bloemen dromen. Lees Lisa Thunissen over de vertaling
- Onze inventarisatie uit 2025: wat is het perfecte vakantieboek? 10 definities, heel veel meer boekentips
- Het perfecte vakantieboek volgens schrijvers, de beste lezers (2025)
En 12 van die 17 in West- en Zuid-Europese landen, zoals Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk. Nou, leg die grote rugzakken en koffers dus maar weer even weg.
Goed, deze 18 boeken brengen je dus rond de wereld en ook naar plekken zoals een ‘kostschool voor jongens in Yorkshire’, fijne vakantie!
Het is vooral heel teleurstellend, hoe een gehele redactie hier aan heeft gewerkt en ze gezamenlijk eigenlijk niet verder kwamen dan deze plekken. 18 titels! Nou als we even uitgaan van zes continenten (sorry Antarctica) dan is dat dus 3 titels per continent. Dat klinkt haalbaar. Dus hieronder de door de VPRO vergeten continenten.

Op reis naar Azië in drie boeken
De meest voor de hand liggende tip is hier de recent International Booker Prize-winnaar Taiwan Travelogue van Yáng Shuāng-zǐ. Ik denk dat deze titel een goed begin is omdat het gelijk aantoont hoe belangrijk vertalers zijn. Er gaan door deze mensen deuren voor ons open naar werelden die we nog niet kennen.
Nieuw uitgegeven door Penguin is Apple and Knife van Indonesische auteur Intan Paramaditha. Het is een bundel korte verhalen waarin Paramaditha bekende sprookjes en mythes een hele andere draai weet te geven. Ze zijn grimmig, ze zijn vies maar te interessant om weg te leggen.
Een van mijn favoriete auteurs is de Indiase Geetanjali Shree. Haar boeken worden onder andere uitgegeven door Tilted Axis Press, een geweldige uitgeverij als je op zoek bent naar nieuwe vertalingen vanuit werelddelen waar nog niet zo veel literatuur van is vertaald naar het Engels. Van Shree raad ik alles aan, maar misschien goed om te beginnen met The Roof Beneath Their Feet. Een prachtig verhaal over rouw, verlies en familie.
Op reis naar Afrika in drie boeken
Ik heb Nawal El Saadawi al te vaak getipt, maar dat weerhoudt mij niet van het toch nog een keer doen. Lees Woman at Point Zero!
Verboden in Equatoriaal Guinea is La Bastarda van Trifonia Melibea Obono. Maar hier niet! Het verhaal volgt een jong weeskind in een klein dorp in Euqatoriaal Guinea en over het opgroeien met volwassenen die elke stap in de gaten houden.
In Frankenstein in Baghdad van Ahmed Saadawi verzamelt Hadi lichaamsdelen van overleden mensen (vermoord door het Amerikaanse leger) om ze aan elkaar te naaien. Maar het lijk verandert al snel in een monster dat de stad terroriseert. Horror en humor in Irak.
Op reis naar Zuid-Amerika in vier boeken
Argentijnse literatuur is ongelofelijk interessant. Ze is poëtisch, magisch en donker. Zo ook in Claudia Piñeiro’s werk. Haar meest bekende titel is Elena Knows, over moeders en dochters, over ziek zijn en het leven in Buenos Aires.
Bij hun buren in Uruguay vind je Fernanda Trías’ boek Pink Slime. Ze won er de Uruguayan National Literature Prize for Fiction mee (ook altijd een goede plek om nieuwe titels te vinden: de nationale literatuurprijzen in andere landen). Pink Slime gaat over een ecologische ramp en over zorgen voor de mensen om je heen.
Terug in Argentinië is er ook Selva Almada die met haar The Wind that Lays Waste een prachtig boek heeft geschreven over religie, opvoeding en dromen naar meer.
Een extra die niet helemaal meetelt: Fernanda Melchor is een Mexicaanse auteur, dus Noord-Amerikaans, maar zo goed dat ik haar moet noemen. Hurricane Season breekt met poëtische, lange zinnen je hart en blijft dan nog heel lang ronddwalen in je hoofd.
Op reis naar Oceanië in drie boeken
Meer interesse in Down Under? Alexis Wrights Praiseworthy is er dan om je mee te nemen naar een dorp van Aboriginals en het politieke systeem binnen een stam.
Een Nieuw-Zeelandse klassieker is Witi Ihimaera’s The Whale Rider. Over een Maori-stam en hun connectie met de natuur en een jong meisje dat tegen het patriarchaat in gaat.
Als mede-rubrieksbeheerder sociologie wil ik er ook een non-fictietitel bij. Dus daarom Talkin’ Up to the White Woman van Aileen Moreton-Robinson, over hoe het feminisme in Australië niet inclusief was tegenover inheemse Australiërs.
Een reis rond de westerse wereld in 18 boeken (volgens de VPRO Gids)
- Maria Reva, Laatsteling, vertaling Anna Helmers-Dieleman
- Maggie O'Farrell, Land, vertaling Liedwien Biekmann & Karina van Santen
- Virginia Evans, De correspondente, vertaling Linda Broeder
- Colin Walsh, Kala, vertaling Koen Boelens
- Tove Jansson, Zomerboek, vertaling Cora Polet
- Robert Seethaler, De straat, vertaling Liesbeth van Nes [fragment]
- Jane Gardam, Kostschool aan zee, vertaling Kitty Pouwels en Gerda Baardman
- Nina Bussmann, Drie weken in augustus, vertaling Chiara Tissen
- Gabriella Zalapì, Ilaria of de weg naar ongehoorzaamheid, vertaling Janine Cathala-Vette
- Amanda Svensson, Een oneindig rekbare waarheid, vertaling Eline Jongsma
- Kathryn Stockett, De calamiteitenclub, vertaling Carolien Metaal & Marion Drolsbach
- Lucy Steeds, Het atelier, vertaling Anke Frerichs
- Vijay Khurana, De bijrijder, vertaling Dirk-Jan Arensman
- Linda Wilgus, Dochter van de zee, vertaling Monique Eggermont & Frouke van Es
- Karolina Ramqvist, Stof, vertaling Jannie Middelbeek-Oortgiesen
- Mollie Panter-Downes, Een stralende dag, vertaling Lisette Graswinckel
- Lidija Hije, Naar zee, naar zee, vertaling Kitty Pouwels
- Valeria Luiselli, Begin midden einde, vertaling Molly van Gelder & Nicolette Hoekmeijer [fragment | recensie | blog]
Een reis rond de rest van de wereld in 13 boeken
- Yáng Shuāng-zǐ, Taiwan Travelogue, vertaling Lin King (Engels) en Annelous Stiggelbout & Silvia Marijnissen (Nederlands, oktober 2026) [recensie]
- Intan Paramaditha, Apple and Knife, vertaling Stephen J. Epstein
- Geetanjali Shree, The Roof Beneath Their Feet, vertaling Rahul Soni
- Nawal El Saadawi, Woman at Point Zero, vertaling Sharif Hatatah
- Ahmed Saadawi, Frankenstein in Baghdad, vertaling Jonathan Wright
- Trifonia Melibea Obono, La Bastarda, vertaling Lawrence Schimel
- Claudia Piñeiro, Elena Knows, vertaling Frances Riddle (Engels) of Mariolein Sabarte Belacortu (Nederlands)
- Fernanda Trías, Pink Slime, vertaling Heather Cleary
- Selva Almada, The Wind that Lays Waste, vertaling Chris Andrews (Engels) of Adri Boon (Nederlands)
- Fernanda Melchor, Hurricane Season, vertaling Sophie Hughes (Engels) of Bart Peperkamp (Nederlands) [fragment]
- Alexis Wright, Praiseworthy
- Witi Ihimaera, The Whale Rider
- Aileen Moreton-Robinson, Talkin’ Up to the White Woman
Isis Fawzy is webredacteur van athenaeumscheltema.nl en boekverkoper bij Boekhandel Scheltema.