De dagen worden korter, de winter staat voor de deur en de tijden zijn soms duister. Dan heb ik behoefte aan een medicijn: de podcast van Adriaan van Dis en presentator Simon Dikker Hupkes, door Adriaan gekscherend ‘mijn landjonker’ genoemd, is er zo’n een! Door Anneke Reijnders, mét de boeken van de podcast.

Vanaf het begin was het motto van Van Dis en Hupkes: ‘We willen de wereld groter maken!’ En dat lukt ze op allerlei manieren: boeken en gedichten blijken een reddingsboei, een venster en een wapen. Na een uurtje luisteren voel je je lichter, wijzer en minder alleen. Boeken en poëzie voeren de boventoon, maar ook de zieleroerselen en ziekteverschijnselen van Van Dis komen aan bod. Ze worden echter secondair gemaakt; complimenten van brievenschrijvers worden weggewuifd, en werken is de remedie tegen alles! De relativerende toon werkt ook door in de poëziekeuze van van Dis, zoals dit bitterzoete gedicht van Christian Morgenstern:

Das Knie

Ein Knie geht einsam durch die Welt.
Es ist ein Knie, sonst nichts!
Es ist kein Baum! Es ist kein Zelt!
Es ist ein Knie, sonst nichts.

Im Kriege ward einmal ein Mann
erschossen um und um.
Das Knie allein blieb unverletzt –
als wärs ein Heiligtum.


Seitdem gehts einsam durch die Welt.
Es ist ein Knie, sonst nichts.
Es ist kein Baum, es ist kein Zelt.
Es ist ein Knie sonst nichts.

Al luisterend ben ik erachter gekomen dat we een aantal dezelfde dingen belangrijk vinden in dit leven: ambiguïteit, herhaling, terugkomen op je mening en Tante Leen — als je je daar niet beter van gaat voelen…

Vaak ben ik een boek gaan lezen of heb ik een gedicht opgezocht naar aanleiding van een aflevering, en dat gunnen we u ook! Overigens wipt Adriaan ook af en toe binnen op het Spui als een luisteraar een onontkoombaar boek heeft getipt.

Voortaan houden we voor u bij welke boeken er besproken worden in iedere aflevering, op de Nederlandse literatuurpagina.

Anneke Reijnders is boekverkoper en tijdschriftenverkoper bij Athenaeum Boekhandel & Nieuwscentrum Spui.

 

De podcasts van 2025

Aflevering #31

Schrijvers van Dienst, de auteurs die genoemd worden: Paul van der Velde, Mason Currey, Victor Klemperer, Simon Vestdijk, Ed. Hoornik, Timothy Snyder, Ben Okri

Aflevering #32

Schrijvers: Eddy de Wind, Ida Gerhardt, Mason Currey, Ernest Hemingway, Adriaan Roland Holst

Aflevering #33

Schrijver: Christien Brinkgreve

Aflevering #34

Schrijvers: Arita Baaijens, Marita Mathijsen, De Schoolmeester

Aflevering #35

Schrijvers: Dick van Halsema, Paulien Cornelisse, Nicolaas Matsier, Bordewijk, Dick van Halsema, H. Leopold, P. A. Genestet

Aflevering #36

Schrijvers: Quintus Curtius Rufus (vertaling Julius Roos), Ester Naomi Perquin, Nescio

Aflevering #37

Schrijvers: Willem du Gardijn, Anna Achmatova, Hans Magnus Enzensberger, Abdelkader Benali, Karin Amatmoekrim

Aflevering #38

Schrijvers: Lodewijk van Oord, Albert Camus, Pankaj Mishra, Maya Angelou, Olaf Hauge, Robert Allen Zimmerman, Charles Baudelaire, Jan Baak, Timothy Snyder, Judith Herzberg

Aflevering #39

Schrijvers: Stuart Whatley, Kartini, Aimée de Jongh en William Golding, Christophe Dabitch, Khalid Mourigh, Piero Macola, Cor de Niet, Maarten 't Hart, H. Koning (Hans Nee), Jan Baak, Jan van Nijlen, Judith Herzberg, Cees Nooteboom, Jan Baak, Stijn Staak, Jan Salie

Aflevering #41

Schrijvers: Han van Bree, U. Jessurun, Falun Ellie Koos, Koen Vergeer, Bibi Dumon Tak, Marc van Oostendorp, Godfried Bomans, Hans Warren, Bilderdijk, Nico Rost, Koen Vergeer

Aflevering #42

Schrijvers: Daryl Cunningham, Nico Rost, Barend Roest Crollius

Aflevering #43

Schrijvers: Akwasi, Nico Rost, Alfred Schaffer, Amer Almassri, Dorien Pessers, Milan Kundera, Philip Roth, Plato, Anton de Kom, Nazim Hikmet, Czeslaw Milosz, Ashwin Arendse, Musa Wenkosi Khan

Aflevering #44

Schrijvers: Kamel Daoud, Albert Camus, Annet van Wiechen, Ruud Conens

Aflevering #45

Schrijvers: Rilke, Sholeh Rezazadeh, F. Starik, Ida Gerhardt, Henriette Roland Holst, Menno Wigman, Koos Dijksterhuis

Aflevering #46

Schrijvers: H. C. ten Berge, Robbert-Jan Henkes, Beb Vuyk, William Blake, Kornet Tsjoekovski, A. C. ten Berge, Judith Herzberg

Aflevering #47

Schrijvers: Dido Michielsen, Antoine de Saint-Exupéry, Philippe Girard, Lotte Dodion, Prof. Soortkill, Dido Michielsen, Jan Hanlo, Wislawa Szymborska

Aflevering #48

Schrijvers: Charlotte Beradt, Michel Maas, Vasalis, Graham Greene, Paul Theroux, Noto Soeroto, Cel Dewaide

Aflevering #49

Schrijvers: Aya Koda, Annemarie Oster, Jan Wolkers, Lotte Dodion, Gilles Dorleijn, Hone Tuwhare, e.e. cummings, Wiljan van den Akker, Langston Hugh, Noto Soeroto, Rilke

Aflevering #50

Schrijvers: Ruthline Margarita, I.A. Dèr Mouw, Esther Jansma

Aflevering #51

Schrijvers: Eva Meijer, Vladimir Vysotski, Annemiek de Groot, Tom van der Geugten, Adriaan Roland Holst, Eva Meijer, Vladimir Vysotsky, Imorrit Boo Gaars, Annemiek de Groot, Juul Lelieveld, Liesbeth Roosendaal, Pido Drachman, Judith Herzberg, Jan Hanlo, Ester Naomi Perquin

Aflevering #52

Schrijvers: Gustave Flaubert, Eva Illouz, Adriaan van Dis, Herman Gorter, Willem Kloos, Hendrik de Vries, Annie M.G. Schmidt, Nina Polak, Eva Illouz, Gustave Flaubert, Teddy Tops

Aflevering #53

Schrijvers: Otto de Kat, Martinus Nijhoff, Rodaan al Galidi, Marcus Aurelius, Antjie Krog

Aflevering #54

Schrijvers: Jan Banning, Dick Wittenberg, Adriaan van Dis, Chris van de Ven, Vincent Mentzel, Bernice Vreedzaam

Aflevering #55

Schrijvers: Thierry Baudet, Stijn Fens, Kenneth Grahame, Michel Plessix, Adriaan van Dis, Hanz Mirck, Hans van Manen