Update 19 mei 2025: Safae el Khannoussi wint de Libris Literatuurprijs 2025!

Dit is de shortlist van de Libris Literatuurprijs 2025, met overlap met de Boon-shortlist (El Khannoussi heeft die prijs gewonnen), en de eindejaarslijstjes (El Khannoussi werd daarin het meestgenoemd, maar ook Van Heulendonk en Schermer). Maar De Bruijn, Koos en De Vries werden weinig genoemd als beste boek van 2024. Een unicum: twee van de genomineerden zijn debutant - zoals op de longlist maar liefst zes debuten stonden. Eerder stonden debutanten op de shortlist, zoals Simone Atangana Bekono en Gerda Blees in 2021 met hun eerste romans (ze debuteerden met poëzie en verhalen), Lisa Weeda in 2022 en Maud Vanhauwaert in 2024, maar niet eerder twee met hun eerste boeken. En nog geen debutant heeft de Libris Literatuurprijs ooit gewonnen.

Van de longlist vielen onder anderen Thomas Heerma van Voss, Stefan Hertmans, Carolina Trujillo, BNG Bank Literatuurprijs-winnaar Leonieke Baerwaldt en oud-winnaar Mariken Heitman af. Maar dit zijn de resterende genomineerden, die 19 mei de prijs kunnen winnen:

• Maurits de Bruijn, Man maakt stuk [fragment | boekentip Femke | 3 vragen aan]
• Guido van Heulendonk, De kroon met twee pieken [fragment]
• Safae el Khannoussi, Oroppa [fragment | 3 vragen aan | aanbeveling]
• Falun Ellie Koos, Rouwdouwers [fragment | 3 vragen aan]
• Marijke Schermer, In het oog [fragment | aanbeveling | aanbeveling 2 | 3 vragen aan]
• Joost de Vries, Hogere machten [fragment | aanbeveling | 3 vragen aan]

De jury:

‘Als jury hadden we de taak om ons het afgelopen jaar met z’n vijven door 183 nieuw verschenen titels heen te lezen. Op zoek naar excellentie.
Die hebben we gevonden, in een prachtige longlist waar we heel trots op zijn, en in de shortlist, met daarop het beste van het beste.
Deze shortlist laat zien dat de Nederlandse literatuur springlevend is. Dat ze een broedplaats is voor nieuwe stemmen van geweldige debutanten van wie we hopelijk nog veel zullen horen. Dat ze zich continu vernieuwt, in vertelvormen en in thematiek. Dat het ouderwets vertellen van een goed verhaal hogere kunst is. Dat wat vroeger nog in hokjes werd gestoken – migrantenliteratuur, queerliteratuur, vrouwenliteratuur – zich met kracht uit die hokjes heeft bevrijd. (Die hokjes hadden er natuurlijk nooit moeten zijn, steek ze in de fik). Dat er veel introspectie en duisternis is in de Nederlandstalige roman, maar dat er godzijdank genoeg te lachen en/of te schelden valt.

Dit zijn de zes romans die ons door elkaar hebben geschud, ons hebben verontrust en in onze slaap achtervolgd, die ons hebben ontroerd en naar adem hebben doen happen.’

De Libris Literatuurprijs, de prijs voor de beste oorspronkelijk Nederlandstalige literaire roman van het afgelopen kalenderjaar, werd in 2024 gewonnen door Rob van Essen met Ik kom hier nog op terug, in 2023 door Anjet Daanje met Het lied van ooievaar en dromedaris, in 2022 door Mariken Heitman met Wormmaan en in 2021 door Jeroen Brouwers met Cliënt E. Busken. Voor oudere winnaars, bekijk ons literaire-prijzenoverzicht.